ابراهیم در پی ققنوس حقیقت است نه سیمرغ بی ارزش جشنواره


" به وقت شام " آخرین اثر از ابراهیم حاتمی کیا هست. نام حاتمی کیا برای همه ما آشناست. کارگردان حرفه ای و ارزشی و فیلم نامه نویسی قهار که تاکنون آثار تاثیرگذار، جذاب و ماندگاری را در حوزه دفاع مقدس تهیه نموده است. در این عرصه اما همواره موافقین فراوان و نیز مخالفین زیادی نیز داشته است. مخالفینی که به بهانه های مختلف از جمله ضد خشونت و ضد جنگ بودن خواسته اند آثار او به محاق برود و بی ارزش نشان داده شود. عمدتا افرادی با محصولات سینمایی حاتمی کیا از در انتقاد وارد شده اند که از بد حادثه با انقلاب اسلامی ناآشنا بوده و یا با آن سرناسازگاری نشان داده اند.
موضوع " به وقت شام " در حوزه مفاهیم انقلاب اسلامی قرار دارد. مدافعین حریم اهل بیت (ع) که انقلاب اسلامی با نام نامی آنها به پیروزی رسید و نام آور شد. طبق معمول همان جریانی که در گذشته به اثار حاتمی کیا تعریض کرده بودند این بار نیز با هماهنگی خاصی از تریبون های مختلف " به وقت شام " را مورد هجمه قرار دادند.
در مراسم اختتامیه جشنواره فجر، حاتمی کیا طی سخنان کوتاهی به اینهمه نامهربانی و حملات منسجم، پاسخی کوتاه و مستدل داد. راقم این سطور، چندین بار به دقت فیلم سخنان او را با چشم و گوش جان دیدم و شنیدم. سخنانی که از دل دردمند و آتشین زبانه می کشید.
یکی از دوستان صاحب قلم اهری برادر ارجمند جناب آقای مرتضی حاجی احمدی به این سخنان ابراهیم حاتمی کیا در کانال شخصی خویش که در سایر رسانه های محلی نیز بازتاب یافت واکنش نشان داد.نوشته ایشان را که خواندم بسیار متاسف شدم ابتدا نمی خواستم به نقد نوشته ایشان بپردازم اما به دو دلیل مطلب آقای حاج احمدی را نقد می کنم اول اینکه ایشان در نوشته خود اشتباهات فاحشی دارند که می توان گفت نوعی بی انصافی و ظلم در حق حاتمی کیا مرتکب شده اند و دوم اینکه ایشان را تاکنون فردی منصف شناخته ام که اشتباهات خویش را پذیرفته است.
ایشان با ذکر دلایلی مدعی شده اند که حاتمی کیا در روی سن، اخلاق را بوسیده و کنار گذاشته بود! مثلا نگاشته اند که حاتمی کیا هیات داوران را با لفظ توهین امیز " اینها " خطاب می کرد. وقتی ما فیلم کامل سخنان حاتمی کیا را نگاه می کنیم بر خلاف ادعای اقای حاج احمدی می بینیم که وقتی حاتمی کیا جایزه خود را تحویل گرفت و پشت میکروفون قرار گرفت اولین جمله ای که بعد از سلام بر زبان جاری نمود این بود: " ممنونم از محبت عزیزان؛ از داورهای عزیز" و بعد از آن و در ادامه صحبت های خود هیج اشاره ای به داورهای جشنواره نداشت. هر چه گشتم لفظ " اینها " را که به داوران اشاره داشته باشد و آنها را مجرم نشان دهد در سخنان ابراهیم نیافتم.
و یا ادعا کرده اند که حاتمی کیا برای حمله به مجری برنامه از پیشوند " آقا " برای رشیدپور استفاده نکرده و با طعنه وهن آلود " امثال رشیدپور" صدایش کرده است. اما مراجعه به فیلم باز نشان می دهد که برخلاف گفته ایشان، حاتمی کیا دو بار در سخنان خود به مجری برنامه اشاره داشته است و در هر دو بار از عناوین محترمانه استفاده کرده است بار اول با عنوان " خود این عزیز " و بار دوم با واژه دقیق " امثال آقای رشید پور " از مجری اسم برده و و برخلاف ادعای مطرح شده از پیشوند " آقا " برای مجری استفاده کرده است.
واقعا از آقای حاج احمدی بعید است که انگیزه حاتمی کیا در ایراد آن سخنان را، درو نکردن و یا تخصیص نیافتن همه جوایز جشنواره تلقی نماید. حاتمی کیا خود در آن صحبت ها اشاره نمود که سی سال است که روی سن می آید و می رود و کشته و مرده اینگونه جوایز نیست. حاتمی کیا بیش از آنکه به دنبال سیمرغ جشنواره ها باشد در پی ققنوس حقایق است.
مشکل اینجاست که این برادر بزرگوار ما و البته برخی دیگر از منتقدین حاتمی کیا، به جشنواره های فجر و البته به سایر مقولات فرهنگی به صورت سطحی و نازل نگاه می کنند و دیدگاه های اصولی و مبنایی ارائه نمی دهند همانگونه که در موضوعات محلی اینگونه بوده اند. جان کلام حاتمی کیا این بود که جریانی در کشور وجود دارد که می خواهد با مفاهیم اسلامی و انقلابی در سینما و به طور کلی در فرهنگ مقابله نماید. جریانی که علاوه از رسوخ و نفوذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حتی در صدا و سیما هم جا خوش کرده و با تحلیل های اشتباه و گمراه کننده می خواهد حمایت به جا و صحیح نهادهای انقلابی و سربازان گمنام فرهنگی از محصولات فرهنگی فاخر را زیر سئوال ببرد و برای این مقابله عناوینی همانند " حمایت ارگان ها و سازمان ها " را واژه سازی می کند و نگاه زشتی را به جامعه تحمیل نموده و فیلم سازی برای نظام را زشت جلوه می دهد.

به نظر می رسد که دوست عزیز ما یا اصلا فیلم و فایل صوتی سخنان حاتمی کیا را مستقیم و با دقت کافی ندیده و نشنیده است و یا اینکه متن نوشتاری و البته ناقص سخنان حاتمی کیا را خوانده و دچار خطا شده است. که در هر دو صورت ایشان در حق حاتمی کیا جانب انصاف را رعایت ننموده است . به ایشان توصیه می شود دوباره سخنان چند دقیقه ای ابراهیم حاتمی کیا را با دقت هر چه تمام دیده و اشتباهات خویش را جبران نماید.
ابراهیم حاتمی کیا با زیرکی و به درستی دریافته است عقبه ی فرهنگی همان جریان سیاسی که در مدت حضور مدافعین حرم در عراق و سوریه، همواره و با استدلالات پوچ این حضور را زیر سئوال می بُرد اکنون در مقابل فیلم " به وقت شام " صف آرایی نموده است و متاسفانه برخی از ما ها نیز ناخواسته و بر خلاف میل باطنی آن صف آرایی را تقویت می کنیم.